يکشنبه ٠٧ خرداد ١٣٩٦
مقام معظم رهبری می فرمایند:((امروز در كشور، رقابت مشروع و مقبول از نظر مردم و ما، فقط رقابت براى خدمت كردن به مردم است.))
بهداشت محیط و حرفه ای

واحد بهداشت محیط و حرفه ای بیمارستان:

اين قسمت كنترل كليه مسايل بهداشتي در قسمت­ هاي مختلف بيمارستان را بر عهده دارد كه اهم آن عبارتند از: نظارت فني و بهداشتي مستمر بر نحوه كار آشپزخانه، وضعيت بهداشتي مواد غذايي آماده طبخ، بررسي وضعيت آب مورد مصرف در بيمارستان، نظارت بر ضدعفوني قسمت­ هاي مختلف بيمارستان، مبارزه با حشرات موزي و جوندگان، بايگاني پرونده ­هاي بهداشتي پرسنل تمامي بخش ­هاي بيمارستان، نظارت و كنترل مرتب امور مربوط به رختشويخانه و لنژري در بيمارستان، ارتباط با مركز بهداشت  شهرستان و كنترل تمامي موارد بهداشتي بيمارستان.

 

تعريف بهداشت محيط:

کنترل عواملی از محيط که به نحوی بر روی سلامت جسمی، روانی و اجتماعی انسان تأثير داشته و یا خواهد داشت و این عوامل در شرایط اقليمی، اجتماعی و صنعتی مختلف متفاوت است.

تعريف بهداشت محيط بيمارستان ها:

کليه اقداماتي است که به منظور سالم­ سازي محيط بيمارستان­ ها انجام مي­شود تا عوامل بيماري­ زاي خارجي نتوانند در اين محيط گسترش و شيوع پيدا کنند.

لذا عوامل محيطي مانند: آب، فاضلاب، زباله، نور، تهويه، مواد غذايي و وسايل مورد استفاده در بيمارستان­ ها بايستي به دقت کنترل شوند تا ضمن فراهم آوردن محيط سالم و بهداشتي به بهبود و درمان بيماران کمک نموده و از اشاعه بيماري ­ها به خارج و يا داخل بيمارستان جلوگيري به عمل آورد.

بهداشت محيط در بیمارستان:

محيط بيمارستان نقش مهمي در ايجاد كنترل عفونت­ هاي بيمارستاني دارد و بايد عاری از هرگونه آلودگي محيطي باشد. كارشناس مسئول اين واحد کلیه فعالیت­ های بهداشت محیط در بیمارستان را مدیریت می­ نماید و با كنترل و بررسي وضعيت آب مورد مصرف بيمارستان، نحوه صحيح دفع فاضلاب و نمونه برداري از آب شرب و پساب خروجي از تصفيه خانه فاضلاب و برنامه ريزي كنترل حشرات و ناقلين و جوندگان، نظارت و بررسي بر مواد ضدعفوني و پاك كننده، نظارت فني بر نحوه كار آشپزخانه و وضعيت فني و بهداشتي سيستم تهويه مطبوع بيمارستان، نظارت بر امور رختشويخانه، نظارت بر ايمني بيماران و كاركنان، كنترل، نظافت و پايش نظافت و بهداشت كليه عوامل محيطي (نور، صدا، محيط فيزيكي و ...) كليه بخش­ ها و واحد هاي مختلف و آموزش و نحوه عملكرد صحيح نظافت بيمارستان و بهداشت فردي كليه پرسنل را نظارت می ­نماید.

شرح وظایف:

1.     جمع آوری، تنظیم، طبقه بندی و تجزیه و تحلیل اطلاعات و آمارهای مورد نیاز بهداشت محیط قسمت ­های مختلف بیمارستان

2.     شناخت، دسته بندی و تعیین اولویت­ ها و نیازهای بهداشت محیطی بیمارستان

3.     انتخاب و پیشنهاد روش ­های جدید کاربردی در جهت برنامه ریزی و ارتقاء کمی و کیفی وضعیت بهداشت محیط بیمارستان

4.     اجرا و پیگیری و نظارت بر اعمال مفاد آئین نامه­ ها، ضوابط و استانداردها، بخشنامه­ ها و دستورالعمل ­های ابلاغ شده در حیطه وظایف

5.     ارتباط مستمر با معاونت­ های بهداشت و درمان در هماهنگ کردن فعالیت­ های اجرایی و دستورالعمل ­ها و اقدامات نظارتی در بیمارستان

6.     ثبت و ضبط اقدامات و مکاتبات اداری و تشکیل بایگانی درست و منظم به نحوی که روند فعالیت ­ها و پیگیری امور بدین طریق کاملا قابل دسترسی و مشهود باشد.

7.     شرکت و عضویت فعال در کمیته بهداشت و کنترل عفونت بیمارستان و پیگیری مصوبه ­های مربوطه

8.     نظارت بر ایمنی و مشارکت فعال در کاهش سوانح و صدمات داخل بیمارستان از جمله پوشش پنجره ­ها، وسایل اطفاء حریق و سیستم­ های هشدار دهنده، مهار کپسول­ های طبی و  ….

9.    تهیه و تدوین مطالب آموزشی و تشکیل جلسات آموزشی مرتبط با بهداشت محیط و بهداشت عمومی برای کارکنان رده ­های مختلف

2          10.   نظارت و مداخله در عقد قرارداد­های خدماتی بیمارستان و مطالبه کارت معاینه پزشکی، گواهینامه آموزش بهداشت عمومی پرسنل مشمول قانون و پرونده بهداشتی برای پرسنل غیر بالینی

11.  نظارت، بررسی و کنترل بهداشتی بر کلیه مراحل مختلف جمع آوری، نگهداری، تفکیک، انتقال، نگهداری موقت و دفع زباله های بیمارستانی و رعایت نکات بهداشتی توسط پرسنل دخیل در این امر

12.  نظارت و کنترل بهداشتی بر نحوه دفع فاضلاب بیمارستان و در صورت معضل، ارائه پیشنهادهای اجرایی مناسب

13.  نمونه برداری پساب خروجی سیستم تصفیه فاضلاب برابر دستورالعمل های اعلام شده (در صورت وجود تصفیه خانه) به منظور بررسی کیفیت پالایش فاضلاب

14.  نظارت بر آب آشامیدنی و سیستم لوله کشی بیمارستان

15. کنترل بهداشتی آب آشامیدنی از لحاظ انجام کلر سنجی روزانه و انجام نمونه برداری میکروبی و شیمیایی آب

16. نظارت بر رعایت بهداشت محیط در بخش های بستری و درمانی بیمارستان

17. نظارت و سرکشی از واحدهای آشپزخانه، رستوران، سردخانه و لندری

18.  نظارت و کنترل دائم با همکاری مسئول واحد رختشویخانه بر امور مربوطه به این واحد و رعایت کلیه نکات ایمنی و بهداشتی از نظر تفکیک البسه عفونی از غیرعفونی در هنگام شستشو و استفاده از دستگاه های شوینده اتوماتیک و مواد پاک کننده مناسب و ضدعفونی و اتوکشی البسه بخش عفونی و آلوده و همچنین نظارت بر فور و اتوکلاو (در کاربرد مواد ضدعفونی کننده بایستی دقت لازم در انتخاب نوع آن و میزان مجاز بعمل آید تا خرابی دستگاه ها و البسه را سبب نشود)

19.  نظارت و کنترل سلامت پرسنل از طریق انجام واکسیناسیون با همکاری سوپروایزر کنترل عفونت

20.  اقدام جهت رفع هر گونه مشکل بهداشتی مربوط به داخل و خارج بیمارستان به نحوی که امر سلامت و بهداشت را مورد تهدید قرار دهد

21.  کنترل حشرات و جوندگان با الویت بهسازی محیط، استفاده اصولی از روش های شیمیایی و نیز جلوگیری از فعالیت شرکت های سم پاشی غیر مجاز

22. نظارت و مداخله در تهیه و کاربرد مواد گندزدا و پاک کننده بیمارستان

23.  اقدام لازم در زمینه تهیه البسه و ملزومات مورد نیاز در سمپاشی و ضدعفونی (روپوش، کلاه، دستکش، ماسک، چکمه و…) و تدارک سموم و مواد گندزدا و دیگر تجهیزات و وسایل مورد استفاده در سمپاشی و ضدعفونی با هماهنگی مسئولین بیمارستان

24. بررسی وضعیت فنی و بهداشتی سیستم تهویه مطبوع در بیمارستان (گرمایش و سرمایش) و پیگیری در جهت رفع مشکلات احتمالی موجود

25. پیگیری و اقدام در زمینه مسائل بهداشتی و حفاظتی بخش پرتوهای یون ساز

26. نظارت و هماهنگی لازم در زنجیره تهیه، طبخ و توزیع مواد غذایی با همکاری کارشناس تغذیه به منظور اطمینان از سلامت توزیع و مصرف غذا

27. فرهنگ سازی و جلوگیری از استعمال دخانیات در فضاهای بسته و عمومی بیمارستان

 

اهم فعالیت های کارشناس بهداشت محیط بیمارستان:

 

1.     نظارت بر سلامت آب آشامیدنی بیمارستان

2.      نمونه گیری ماهیانه میکروبی آب شرب بیمارستان

3.      انجام تست کلر باقیمانده آب بیمارستان

4.      نمونه گیری شیمیایی آب آشامیدنی بیمارستان ودستگاه همودیالیز

5.      نظارت بر لایروبی وگند زدایی مخازن آب

6.     نظارت بر ایمنی و بهداشت مواد غذایی بیمارستان

7.      بازرسی وکنترل اقلام خوراکی قبل از پخت وتوزیع (معدوم سازی یا عودت مواد خوراکی غیر قابل قبول)

8.     نمونه گیری ماهیانه مواد غذایی و ارسال به آزمایشگاه مواد غذایی استان

9.     پیگیری انجام آزمایشات مختلف پرسنل شاغل در آشپزخانه (ایدز، هپاتیت،  تست توبرکولین، کشت مدفوع و...)

10. پیگیری گذراندن دوره بهداشت عمومی و کسب گواهینامه مربوطه توسط پرسنل آشپزخانه

11. بازدید روتین از آشپزخانه و بررسی وضعیت بهداشتی آنجا

12. نظارت بر رعایت بهداشت فردی (استفاده از کلاه، ماسک، دستکش، لباس کار مناسب، استحمام روزانه و ...)

13. نظارت بر رعایت موازین بهداشتی هنگام حمل ، نگهداری ، پخت و توزیع غذا

14. آموزش و توجیه کارکنان آشپزخانه درخصوص رعایت مقررات بهداشتی

15. نظارت و پیگیری سمپاشی یا بهسازی آشپزخانه به منظور مبارزه با ناقلین

16. پیگیری دریافت کارت معاینه پزشکی توسط پرسنل مربوطه

17. گزارش موارد غیرعادی و معضلات مکانیسم تهیه و توزیع غذا به مسئولین بیمارستان

18. نظارت بر حسن اجرای قانون مدیریت پسماندها

19. تهیه اندیکاتور مناسب برای کنترل عملکرد دستگاهای اتوکلاو CSR و پسماندهای پزشکی

20. پایش عملیات تفکیک زباله در بخش ها

21. تهیه و توزیع بر چسب های ویژه کیسه های زرد و مشکی وسیفتی باکس ها در بخش ها

22. نظارت بر جمع آوری و تخلیه به موقع زباله ها در بخش ها

23. نظارت بر نظافت صحیح و ضدعفونی سطل های زباله و بین های مخصوص حمل پسماند

24. نظارت بر نظافت وگندزدایی محل نگهداری موقت زباله و واحد بی خطر ساز

25. نظارت بر رعایت اصول بهداشتی و ایمنی هنگام جمع آوری و حمل زباله ها، پیگیری جمع آوری به موقع پسماندها توسط شهرداری شهرستان

26. تنظیم تفاهم نامه و نظارت بربی خطر سازی پسماندهای  پزشکی سایر مراکز و اشخاص حقیقی یا حقوقی

27. آموزش بهداشت و ایمنی به افراد و پرسنلی که در این راستا فعالیت می نمایند

28. نظارت بر گندزدایی سطوح و تجهیزات

29. توزیع محلول ضدعفونی کننده سطوح (در حال حاضر میکروبیس فورت) در بخش ها و آموزش کاربردی آن به کلیه خدمه ها (این محلول با غلظت۱%برای ضدعفونی سطوح محیطی غیر قابل شستشو با آب بکار میرود)

30. توزیع محلول ضدعفونی کننده تجهیزات (در حال حاضر هلومد) در بخش ها و آموزش کاربردی آن به کلیه خدمه ها (این محلول با غلظت ۱%در ۳۰ دقیقه و یا ۲% در ۱۵ دقیقه برای ضدعفونی تجهیزات به روش غوطه وری بکار می رود)
-این مواد توسط کارشناس بهداشت محیط بیمارستان از شرکت های معتبر خریداری و توسط ایشان بر حسب نیاز توزیع می شود.

31. نظارت بر بهداشت دست ها (ساخت و توزیع محلول ضدعفونی کننده دست در بخش ها وآموزش استفاده صحیح از آن به کلیه پرسنل، آموزش شستشو و ضدعفونی اصولی دست ها و کاربری صحیح دستکش به نیروهای خدماتی و جدیدالورود)

32. نظارت بر مبارزه با ناقلین

33. گزارش مشکلات و ارایه پیشنهادات

34. در راستای بهسازی محیط بیمارستان به منظور مبارزه با ناقلین به مقامات بالاتر

35. تهیه سموم حشره کش و جونده کش و استفاده از آنها بر حسب ضرورت در بخش ها

36. تاکید بر رعایت اصول بهداشتی و مدیریت محیط بعنوان پایدارترین روش مبارزه با ناقلین

37. نظارت بر سمپاشی و کاربرد سموم و تله در بیمارستان

38. نظارت بر عقد قرارداد با شرکت های مجاز سمپاشی و پایش عملکرد آنها

39. نظارت بر دفع صحیح و اصولی فاضلاب بیمارستان

40. نظارت بر بهداشت محیط بیمارستان

41. بازدید روتین از بخش ها هنگام تعویض شیفت ها

42. بازدید از محوطه، سردخانه، کلینیک تخصصی و سایر قسمت های بیمارستان و گزارش نواقص بهداشتی به مسئولین

43.  ارائه پیشنهاد و راهکارهای مناسب به منظور بهبود وضعیت بهداشتی بیمارستان به مسئولین

44. عضویت در کمیته های داخلی بیمارستان

45. عضویت در کمیته های مدیریت بحران، عفونت های بیمارستانی، اخلاق پزشکی، دارو و تجهیزات، انتقال خون، حاکمیت بالینی، بهداشت محیط، بهره وری، تیم ارزیابی، اعتبار بخشی، تغذیه

46. توجیه و آموزش کلیه نیروهای جدیدالورود

47. برگزاری جلسات آموزشی برای همکاران اعم از پرستاری، خدماتی و...

 

بهداشت حرفه ای چیست؟ 

  بهداشت حرفه اي عبارتست از علم و هنر تامين بالاترين سطح سلامت نيروي كار، حفظ و ارتقاي سلامتي آنان و حفظ سرمايه از طريق ايجاد محيط كار سالم، انتخاب كارگر مناسب براي هر كار، تطبيق كار با مقتضيات روحي و جسمي كارگران، پيشگيري از حوادث و بيماري هاي شغلي و غير شغلي، آموزش بهداشت فردي و مسائل مربوط به كار، تشخيص زودرس و درمان بيماري ها، و توجه به مسائل و مشكلات كارگران همه مشاغل و افراد وابسته به آنان به گونه اي كه هر كارگر قادر باشد با برخورداري از حداكثر سلامتي و رفاه، فردي موثر براي اجتماع باشد.

 

اهداف بهداشت حرفه‌ای:

اهداف بهداشت حرفه ‌ای بر طبق نظر کمیته مشترک بهداشت جهانی (WHO) و سازمان بین المللی کار (ILO) عبارتند از:

الف – تامین، حفظ و ارتقاء سطح سلامت جسمانی، روانی و اجتماعی کارکنان در هر شغلی که هستند.

ب – پیشگیری از بیماری ها و حوادث ناشی از کار

ج – انتخاب کارگر یا کارمند برای محیط و شغلی که از نظر جسمانی و روانی توانایی انجام آن را دارد و یا به طور اختصاصی تطبیق کار با انسان و یا در صورت عدم امکان تطبیق انسان با کار

 

شرح وظایف کارشناسان بهداشت حرفه ای در بیمارستان ها:


1-     تشکیل کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار و طرح مسائل و مشکلات در جلسات کمیته

2-      پیگیری موارد مطرح شده در کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار  

3-      تهیه و تدوین خط مشی های بهداشت حرفه ای بیمارستان

4-      تهیه و تدوین برنامه عملیاتی با همکاری اعضاء و اجرای آن مطابق جدول زمان بندی

5-      تهیه و تدوین دستورالعمل های اجرایی، آمادگی و مدیریت واکنش در شرایط اضطراری

6-      ارزیابی ریسک در واحد های مختلف بیمارستان

7-      شناسایي شغل هاي موجود در بیمارستان و تعداد پرسنل هر شغل بر اساس تماس با عوامل زيان آور محيط كار

8-     بازدید از بخش ها، تهیه گزارش، تکمیل چک لیست های مربوطه، اعلام كليه ايرادات، نواقص حفاظتی، بهداشتی و ارائه پيشنهادات لازم جهت رفع آنها و انجام پیگیری های مربوطه

9-     شناسایی عوامل زیان آور محیط کار، پیگیری در خصوص اندازه گیری آنها و ارائه اقدامات کنترلی

a.      مخاطرات فیزیکی

b.      مخاطرات شیمیایی

c.        مخاطرات بیولوژیکی

d.      مخاطرات ارگونوميك، رواني – اجتماعي و فاكتورهاي سازماني

10- نظارت بر نحوه اندازه گیری عوامل زیان آور بر اساس اهداف از پیش تعیین شده با توجه به اصول و شرایط اندازه گیری

11- تهیه MSDS مواد شیمیایی مورد استفاده در بخش های مختلف و آموزش آنها به پرسنل در معرض

12- برچسب گذاری مواد شیمیایی و نظارت بر طبقه بندی مناسب محلول های شیمیایی

13- نظارت بر تهيه و استفاده صحيح از وسايل حفاظت فردی متناسب با هر بخش بیمارستان و همچنين نصب پوسترهای آموزشی بهداشتی و حفاظتی در محيط كار

14- تهيه پيش نويس دستور العمل جهت انجام معاينات پرسنل (قبل از استخدام و دوره ای) برای شغل هاي موجود و تهيه جدول آزمايشات اختصاصی به تفکیک نوع شغل        

15- نظارت بر انجام معاینات پزشکی قبل از استخدام و دوره ای بر اساس دستورالعمل و تشکیل پرونده بهداشتی پرسنل

16- اعلام موارد مشكوک بيماري های حرفه ای به مدير بيمارستان و مراکز مربوطه

17- تهیه دستورالعمل های ایمنی تجهیزات، ساختمان، تجهیزات حمل و نقل و ...

18-  ثبت آمار حوادث در بخش های مختلف بیمارستان، پیگیری و ارائه راه حل جهت پیشگیری از موارد مشابه

19- همکاری مستمر در سیستم مدیریت کیفیت، حاکمیت بالینی، اعتبار بخشی و سایر امور مربوطه

20- تهیه و تدوین نیاز های آموزشی کارکنان در زمینه بهداشت حرفه ای

a.     آموزش عوامل زیان آور محیط کار و بیماری های شغلی به تفکیک بخش های بیمارستان   

b.      آموزش نحوه صحیح استفاده از MSDS در مواجهه با عوامل زیان آور شیمیایی

c.       آموزش نحوه صحیح حمل بار

d.      آموزش کارکنان در طی دوران حاملگی

e.      آموزش دستورالعمل مدیریت خطر در شرایط اضطراری

f.        آموزش موارد کاربرد و راهنمای عملی استفاده  از وسایل حفاظتی (گان، ماسک، محافظ چشم، دستکش، کفش و روپوش )

g.      آموزش رعایت الزامات بهداشتی – ایمنی کارکنان در صورت تماس با خون و مایعات و بافت های بدن

h.      آموزش نحوه صحیح ریختن مایعات از ظرفی به ظرف دیگر

22-   به روز رسانی اطلاعات و آگاهی کارکنان واحد بهداشت حرفه ای و ارتقاء سطح آگاهی کارکنان این واحد از طریق شرکت در دوره های آموزشی

23-   شرکت در کلیه جلسات آموزشی و بازآموزی، همایش ها و جلسات کمیته های تخصصی

24-   مستندسازی اقدامات و پیگیری های بهداشتی انجام شده در بیمارستان

25-   ارسال يك نسخه از كليه اقدامات انجام شده و نتيجه اندازه گيري عوامل زيان آور محيط كار به معاونت بهداشتی